Fantasia

De uit Georgië afkomstige en nu in Nederland wonende pianiste Ketevan Sharumashvili speelt op deze nieuwe cd, werken van C.P.E.Bach, Beethoven, Liszt, Scriabin en de hedendaagse Oekraïense componist Valentin Silvestrov.In het cd-boekje beschrijft zij haar zienswijze op het begrip Fantasia. Op Fantasia onderzoekt ze hoe componisten enerzijds altijd al bezig zijn geweest met het verkennen van een weg die leidt naar de essentie en de emotie, maar anderzijds toch rekening moeten en/of wensen te houden met de vormvereisten en zeker ook met de conventies van de heersende stijlperiode en smaak.De cd opent met een fantasie van Carl Philipp Emanuel Bach. Dit stuk is zó vol emotie en bijna uit zijn voegen barstend, dat je niet in de gaten hebt dat het werk uit de 18de eeuw stamt. Het is grillig, onstuimig en vol emotionele en expressieve uitingen. Hier is een duidelijk voorbeeld van de door de componist toegepaste z.g. Empfindsamer Stil te horen. Deze muziek wijst duidelijk vooruit naar een latere muziekstijl. Vervolgens speelt zij Beethoven’s pianosonate quasi una fantasia no 13 in E, waarin eigenlijk al de titel aangeeft dat het hier nauwelijks een sonate betreft.De daaropvolgende pianosonate van Alexander Scriabin, ook wel bekend onder de naam Sonata fantasia, is zò vol met emotie, afgewisseld met verstilde en innige elementen dat het een uitzinnige compositie is geworden. Verankerd in de laat- romantiek, laat de componist al zijn emoties en hartstochten de vrije loop. Hij hoeft zich niet meer te voegen naar vormvereisten. Hij kan zich onbeperkt uiten.Bij Liszt gaat het nog verder een totaal andere kant op. In de titel beklemtoont hij met de titel: Après une lecture du Dante – Fantasia quasi Sonate, waarom hij al op voorhand aangeeft zich niet aan de vormvereisten van een sonate te houden.In de daaropvolgende fantasia laat Scriabin horen dat deze compositie even goed een onderdeel van de vroegere sonate zou kunnen zijn, die trouwens ook op deze cd te horen is. Tenslotte een aantal kleine composities van Valentin Silvestrov, waarin hij geen enkele poging meer onderneemt om zich naar een keurslijf van vormvereisten te voegen. Deze muziek is zo verstild en lieflijk. De strijd lijkt hier gestreden.Op deze cd is een proces in kaart gebracht van de eeuwige strijd tussen vorm en inhoud, waarbij de inhoud het altijd wint.Nà haar pianostudie in Georgië ging Ketevan Sharuma