U - Carmen Ekhayelitsha

Griekse tragedies kunnen best in smoking worden gespeeld. En Hamlet door een vrouw. Het dramatische materiaal is zo ijzersterk dat je er zelfs met je ogen dicht nog een toneelvoorstelling van zou kunnen maken. Waarom klinkt Carmen van Georges Bizet dan zo maf in het Xhosa, de taal van het gelijknamige Zuid-Afrikaanse volk, waarin theaterregisseur Mark Dornford-May zijn anti-enscenering van de beroemde opéra-comique opnam? Omdat we het niet gewend zijn? Of omdat het net een beetje teveel culturele mix-en-niet-match is? Bij Carmen denken we automatische aan Spanje, maar dat is onterecht. Bizet zelf maakte voor zijn compositie weliswaar gebruik van Spaanse muzikale elementen als de flamenco. Hij had echter niet als hoofddoel een 'Spaanse' opera te componeren. En ook de oorspronkelijke novelle van Prosper Merimée is universeel genoeg om van Kudelstaart tot Kaapstad begrepen en ingeleefd te worden. Liefde! Passie! Jaloezie! Tot de dood erop volgt! Dat willen we allemaal wel. U-Carmen e-Khayelitsha ging afgelopen winter in première tijdens het Filmfestival Berlijn en iedereen die de bioscoop uitkwam voelde zich sexy en swingend. Het was misschien wel om dat beetje zon en zinnelijkheid dat de film onverwacht de Gouden Beer voor beste film won.