Sorrow And The Pity

Marcel Ophuls vier en een half uur durende portret van de Franse stad Clermont-Ferrand onder Duitse bezetting van 1940-44 is een van de grootste documentaires ooit gemaakt, net zo belangrijk als Claude Lanzmann's Shoah in zijn waarde niet alleen als een film, maar als een essentieel historisch verslag in zijn eigen recht niet in het minst omdat de geïnterviewden allemaal al lang dood zijn. Ophuls beschrijft de val van Frankrijk en de opkomst van het Verzet aan de hand van nieuw opgenomen interviews en oogstrelende archiefbeelden, waaronder journaalbeelden en propagandafilms, en schept zo een complex en genuanceerd beeld van wat er in deze periode werkelijk in Frankrijk is gebeurd. Hij haalt ook talrijke zelfingenomen nationale mythen onderuit, en wel in die mate dat, hoewel hij de film voor de Franse televisie heeft gemaakt, zij hem meer dan tien jaar lang niet zouden uitzenden. Maar, zoals hij keer op keer aantoont, de overgrote meerderheid van de Franse burgers in deze periode waren geen helden, schurken of lafaards, maar gewone mensen die probeerden het beste te maken van een onmogelijke situatie. En het is Ophuls portrettering van deze mensen, hun hoop, hun angsten en hun ontstellende morele dilemma's, dat ongeëvenaard blijft in de filmgeschiedenis.